Den Haag Centraal: Geen rijksgeld meer voor West Den Haag

Den Haag Centraal: Geen rijksgeld meer voor West Den Haag

Cultureel Den Haag als verliezer

Geen rijksgeld meer voor West Den Haag

 Aangeboden door: Den Haag Centraal

Auteur: Eric Korsten

Net als vier jaar eerder loopt de stad Den Haag cultureel averij op: West/Kunstforum krijgt vanaf 2021 niet langer subsidie van het rijk. De minister streeft naar meer kunst in de regio, vernieuwing en een breder publiek voor kunst en cultuur.

Dat blijkt uit het advies voor de Basisinfrastructuur 2021-2024 (BIS) dat de Raad voor Cultuur vorige week donderdag aan cultuurminister Ingrid van Engelshoven (D66) overhandigde. Het rijk beschouwt BIS-instellingen als essentieel voor het nationale cultuurlandschap. Met het advies is jaarlijks bijna 200 miljoen euro subsidie gemoeid. De rijksoverheid wil de komende periode meer steun voor popmuziek, urban, musical en e-culture, en wil een breder publiek met kunst bereiken door regio’s te verkiezen boven de Randstad.

In de stad Den Haag is, zoals iedere vier jaar, dezer dagen een ‘Kunstenplan’ in de maak – maar op landelijk niveau is dat net zo. De stad springt, evenmin als vier jaar geleden, geheel schadevrij door die nationale hoepel. Een aantal Haagse aanvragers valt buiten de boot. Zo kukelt West/Kunstforum rechtstreeks uit de BIS en zijn de aanvragen van Holland Dance Festival, Writers Unlimited, New European Ensemble, De Participatie Federatie en TodaysArt niet gehonoreerd. Winst is er ook: dansinstelling Korzo treedt opnieuw toe. De raad ziet in Korzo ‘de ideale kandidaat voor vernieuwing van de danscultuur’. Korzo kan nu de draad van talentontwikkeling van nieuwe dansmakers weer met verve oppakken, want het kan als ‘ontwikkelorganisatie’ 735.000 euro tegemoetzien.

West weg
West dus weg uit de BIS, waar het vier jaar geleden nog als grote winnaar uit de bus kwam. De instelling voor actuele kunst in de voormalige Amerikaanse ambassade, tegenwoordig Kunstforum geheten, kreeg eerder bij het Kunstenplan voor de stad Den Haag ook al een klap te verwerken doordat het bleef steken op het bestaande subsidiebedrag. De aanvraag voor 800.000 euro rijksgeld ziet het nu in zijn geheel afgewezen. Extra zuur is dat de Raad positief oordeelt, maar ‘na zorgvuldige weging van de aanvragen binnen dezelfde categorie adviseert geen subsidie te verlenen’. “West heeft met 42.000 bezoekers een groter publieksbereik dan vergelijkbare instellingen,” zegt directeur Marie-José Sondeijker. “In 2019 werden we voor ons programma genomineerd voor de AICA-oorkonde. Dat de Raad voor Cultuur nu, ondanks een positieve beoordeling, alsnog voor een andere stad kiest is onbegrijpelijk. Klaarblijkelijk weegt de regionaliseringsagenda zwaarder dan de resultaten. En als je naar de landelijke verdeling kijkt, blijkt Den Haag de grote verliezer te zijn. In heel Nederland komen er stippen bij, alleen in Den Haag worden het er minder.”

Writers afgewezen

Opvallend is ook de afwijzing van aanvrager Writers Unlimited. In het Kunstenplan voor Den Haag was het literaire festival nog verkozen boven ‘concurrent’ Crossing Border, dat daardoor nu dreigt te verdwijnen. Geen 300.000 euro voor Writers Unlimited dus, dat mogelijk nog wel geld krijgt van het landelijke Letterenfonds. Ook bij TodaysArt komt het nieuwe advies hard aan, omdat de aanvraag voor 450.000 euo rijksgeld is afgewezen. In Den Haag viel het festival ook al buiten het bestek van het plaatselijke Kunstenplan.

Opnieuw krijgt Den Haag als dansstad, de positieve beoordeling met de hernieuwde toetreding van Korzo ten spijt, een gevoelig tikje: Holland Dance Festival krijgt geen plek in de BIS. De Raad oordeelt dat de onderscheidende rol ‘minder prominent is geworden’. Dat scheelt 310.000 euro.

Orkest New European Ensemble (NeuE) diende een goed plan in, schrijft de raad. ‘Dit ensemble heeft in korte tijd naam weten te maken met een veelzijdige programmering.’ Maar het moet concurreren met Asko|Schönberg dat ‘een representatiever functie vervult (…) en meer vertakkingen heeft op dit gebied, alsmede met ensembles in andere genres’. En dus ziet NEuE een bedrag van 500.000 euro aan zijn neus voorbijgaan.

Negen wijktheaters uit de vier grote steden vormen samen de Participatie Federatie. Voor Den Haag gaat het om Laaktheater, theater De Nieuwe Regentes, Theater Filmhuis Dakota en Theater De Vaillant. De raad staat sympathiek tegenover het plan voor talentontwikkeling maar ‘dat staat nog in de kinderschoenen’. De raad vindt toetreding tot de BIS te vroeg.

Positief nieuws
Positief nieuws is er buiten Korzo voor de grote kunstinstellingen in de stad. De aanvragen van Het Nationale Toneel /HNTjong (samen 3.650.000 euro), Nederlands Dans Theater (NDT,  6.887.000 euro) en Residentie Orkest ( 3.95.000 euro) zijn toegekend, maar er komt anderzijds geen cent extra bij. Jeugdpodiumkunstinstelling HNTjong gaat van nu  715.000 euro naar straks 830.000 euro. ‘Het brengt vaak verhalen op het scherp van de snede in de grootstedelijke omgeving,’ aldus de raad. NDT wordt overigens gevraagd de artistieke plannen en visie van aantredend artistiek directeur Emily Molnar beter te beschrijven voordat toekenning kan volgen.

Musea
De 26 rijksmusea zijn met ingang van 2021 uit de BIS gehaald. Zij krijgen hun geld via de Erfgoedwet. Voor Den Haag gaat het om de Gevangenpoort, het Mauritshuis en Meermanno | Huis van het Boek en het Literatuurmuseum. In de beoordeling krijgen zij met regelmaat te maken met de Erfgoedinspectie.

Op Prinsjesdag maakt de minister bekend welke adviezen van de Raad voor Cultuur ze overneemt. Normaal gesproken volgt de minister het advies.

Meer informatie: www.cultuursubsidie.nl

Foto: DHC/Winish Chedi

Extra ‘coronasteun’

Ook Haagse culturele instellingen kunnen aanspraak maken op extra steun om tekorten op te vangen die zijn ontstaan door de coronacrisis. Het rijk heeft voor de (landelijke) sector 300 miljoen euro beschikbaar. Daarvan is 113 miljoen bestemd voor de ‘basisinfrastructuur’. Daartoe behoren bijvoorbeeld het NDT en het Residentie Orkest. Veertig miljoen is gereserveerd voor instellingen en festivals die nu geld krijgen uit een van de rijkscultuurfondsen. En 48,5 miljoen gaat naar regionale instellingen, die normaal geen geld krijgen van het rijk. In Den Haag gaat het in eerste instantie om het Zuiderstrandtheater, Escher in het Paleis, Filmhuis, Kunstmuseum, Museon en Paard. Als zij een steunaanvraag indienen, past de gemeente een vergelijkbaar bedrag bij (‘matching’). Wethouder Robert van Asten (D66, cultuur) heeft daartoe 1,4 miljoen euro vrijgemaakt. Hij blijft samen met collega-wethouders uit de andere grote steden van mening dat het rijk meer geld moet uittrekken voor steun aan de cultuursector.

Wilt u meer artikelen van Den Haag Centraal lezen? Klik hier